เกรดอลูมิเนียมคืออะไร

เกรดอลูมิเนียมอัดขึ้นรูป/รีด (wrought alloy) ใช้รหัส 4 หลัก (เช่น 6063, 5083, 7075) ตัวเลขหลักแรกบอกซีรีส์และธาตุผสมหลักของอัลลอย ตัวเลข 3 หลักที่เหลือระบุอัลลอยเฉพาะภายในซีรีส์นั้น สำหรับซีรีส์ 1xxx เลข 2 หลักท้ายบอกระดับความบริสุทธิ์ (เช่น 1050 = อะลูมิเนียมบริสุทธิ์ 99.50%) ส่วนซีรีส์ 2xxx–8xxx เลข 3 หลักท้ายเป็นหมายเลขที่กำหนดตามลำดับการขึ้นทะเบียนอัลลอย ไม่ได้บอกเปอร์เซ็นต์โดยตรง ระบบนี้กำหนดโดย The Aluminum Association ของสหรัฐฯ และถูกใช้อ้างอิงทั่วโลกรวมถึงมาตรฐาน JIS และ EN

ตารางสรุป 1xxx–7xxx

ซีรีส์	ธาตุผสมหลัก	ความแข็งแรง	ชุบร้อนได้?	เชื่อมได้ดีแค่ไหน	ตัวอย่างงานที่ใช้
1xxx	อะลูมิเนียมบริสุทธิ์ (≥99%) ไม่มีธาตุผสมหลัก	ต่ำที่สุด (~70–180 MPa)	ไม่ได้ (แข็งแรงขึ้นด้วยการรีดเย็นเท่านั้น)	ดีเยี่ยม	บัสบาร์ไฟฟ้า ฟอยล์ อุปกรณ์เคมี ที่ต้องการนำไฟฟ้า/ทนกัดกร่อนสูงสุด
2xxx	ทองแดง (Cu)	สูง (~380–480 MPa)	ได้ (T3/T4/T6)	แย่ (มักไม่เชื่อมแบบหลอมละลาย นิยมใช้หมุดย้ำแทน)	โครงสร้างอากาศยานรุ่นเก่า (เช่น 2024) ชิ้นส่วนรับแรงสูงที่ยึดด้วยหมุด
3xxx	แมงกานีส (Mn)	ต่ำ–ปานกลาง (~110–280 MPa)	ไม่ได้	ดีเยี่ยม	กระป๋องเครื่องดื่ม เครื่องครัว แผ่นหลังคา/ผนัง เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน
4xxx	ซิลิกอน (Si)	ปานกลาง	บางเกรดได้ (ถ้ามี Mg ร่วมด้วย)	ดีเยี่ยม (จุดหลอมเหลวต่ำกว่า จึงเป็นลวดเชื่อม/บัดกรีมาตรฐาน)	ลวดเชื่อมอะลูมิเนียม (4043/4047) งานตกแต่งอโนไดซ์สีเข้ม ลูกสูบหล่อ
5xxx	แมกนีเซียม (Mg)	ปานกลาง–สูง (~270–420 MPa)	ไม่ได้ (แข็งแรงขึ้นด้วยการรีดเย็น/ผสมธาตุ)	ดีเยี่ยม (ดีที่สุดในกลุ่มอัลลอยแข็งแรง)	ต่อเรือ ถังแรงดัน ตัวถังรถ งานทางทะเล เช่น 5083, 5052
6xxx	แมกนีเซียม + ซิลิกอน (Mg-Si)	ปานกลาง (~175–310 MPa)	ได้ (T5/T6)	ดี (แข็งแรงลดลงบ้างที่รอยเชื่อม)	โปรไฟล์อัดขึ้นรูปสถาปัตยกรรม โครงสร้างทั่วไป เช่น 6063, 6061
7xxx	สังกะสี (Zn) มักผสม Mg และ Cu ด้วย	สูงที่สุด (~500–600+ MPa)	ได้ (T6) แข็งแรงที่สุดในกลุ่มอลูมิเนียม	แย่ถึงปานกลาง (บางเกรดเสี่ยง stress-corrosion cracking)	อากาศยาน กลาโหม อุปกรณ์กีฬาสมรรถนะสูง เช่น 7075

หมายเหตุ: ยังมีซีรีส์ 8xxx (ธาตุอื่น ๆ เช่น เหล็ก ดีบุก ลิเธียม) สำหรับงานเฉพาะทาง เช่น ฟอยล์บางและอลูมิเนียม-ลิเธียมในอากาศยานรุ่นใหม่ แต่พบน้อยในตลาดทั่วไปจึงไม่รวมในตารางหลัก

ซีรีส์ไหนใช้ทำอะไร

• 1xxx — งานที่ต้องนำไฟฟ้า/ทนกัดกร่อนสูงสุด: แข็งแรงต่ำสุดแต่บริสุทธิ์สูงสุด ใช้ทำบัสบาร์ไฟฟ้า ฟอยล์ และงานเคมีที่สัมผัสสารกัดกร่อน
• 2xxx — งานอากาศยานที่ยึดด้วยหมุด: แข็งแรงสูงแบบชุบร้อนได้ แต่เชื่อมยาก จึงพบมากในโครงสร้างเครื่องบินรุ่นเก่าที่ต่อด้วยหมุดย้ำแทนการเชื่อม
• 3xxx — งานขึ้นรูปทั่วไปที่เชื่อมง่าย: แข็งแรงปานกลาง เชื่อมและขึ้นรูปง่ายมาก จึงเป็นมาตรฐานของกระป๋องเครื่องดื่มและแผ่นหลังคา
• 4xxx — ลวดเชื่อมและงานตกแต่ง: ซิลิกอนลดจุดหลอมเหลว ทำให้เป็นตัวเลือกหลักของลวดเชื่อม/บัดกรีอลูมิเนียม และให้สีเข้มสวยเมื่ออโนไดซ์
• 5xxx — งานทางทะเลและถังแรงดัน: สมดุลระหว่างความแข็งแรง น้ำหนักเบา และทนกัดกร่อนน้ำเค็มดีที่สุดในกลุ่ม เชื่อมง่าย ใช้ต่อเรือและถังเก็บของเหลว
• 6xxx — งานโครงสร้างและสถาปัตยกรรมทั่วไป: อัดขึ้นรูปเป็นโปรไฟล์ซับซ้อนได้ง่ายที่สุด แข็งแรงปานกลาง ราคาคุ้มค่า เป็นเกรดที่พบบ่อยที่สุดในงานก่อสร้าง
• 7xxx — งานที่ต้องการความแข็งแรงสูงสุด: แข็งแรงเทียบเท่าเหล็กบางเกรดแต่เบากว่ามาก ใช้ในอากาศยาน กลาโหม และอุปกรณ์กีฬาสมรรถนะสูงที่ยอมรับข้อจำกัดเรื่องการเชื่อมและการกัดกร่อนได้

Temper คืออะไร (T5, T6, H14)

Temper คือรหัสต่อท้ายเลขเกรด (เช่น 6063-T5) บอกสภาพการอบชุบหรือการแข็งตัวของโลหะ แบ่งเป็น 2 ระบบหลัก

ระบบ T — สำหรับอัลลอยชุบร้อนได้ (2xxx, 6xxx, 7xxx)

• T4: ชุบละลาย (solution heat treatment) แล้วปล่อยแข็งตัวเองตามธรรมชาติที่อุณหภูมิห้อง
• T5: ไม่ผ่านการชุบละลาย แต่ทำให้เย็นตัวจากกระบวนการขึ้นรูปที่อุณหภูมิสูง (เช่น หลังอัดขึ้นรูป) แล้วอบอายุเทียม (artificial aging) ต่อทันที — นี่คือ temper มาตรฐานของ 6063 ที่ LMS จำหน่าย
• T6: ชุบละลาย แล้วอบอายุเทียม ให้ความแข็งแรงสูงสุดของอัลลอยนั้น ๆ เช่น 7075-T6

T6: ชุบละลาย แล้วอบอายุเทียม ให้ความแข็งแรงสูงสุดของอัลลอยนั้น ๆ เช่น 7075-T6

ระบบ H — สำหรับอัลลอยไม่ชุบร้อน (1xxx, 3xxx, 5xxx)

• H1x: แข็งแรงขึ้นด้วยการรีดเย็น (strain hardening) เท่านั้น ตัวเลขหลังบอกระดับความแข็ง (H12 น้อย ไปจน H18 แข็งเต็มที่)
• H14: รีดเย็นจนแข็งประมาณครึ่งหนึ่งของระดับสูงสุด (“half-hard”) เป็น temper ที่พบบ่อยในแผ่นอลูมิเนียมทั่วไป
• H3x: รีดเย็นแล้วผ่านการรักษาเสถียรภาพ (stabilized) ใช้กับอัลลอยผสมแมกนีเซียมอย่าง 5083 เพื่อป้องกันการแข็งตัวเพิ่มขึ้นเองตามเวลา
• O: อบอ่อนเต็มที่ (annealed) นิ่มที่สุด ขึ้นรูปง่ายที่สุด แต่แข็งแรงต่ำสุด

H14: รีดเย็นจนแข็งประมาณครึ่งหนึ่งของระดับสูงสุด (“half-hard”) เป็น temper ที่พบบ่อยในแผ่นอลูมิเนียมทั่วไป

H3x: รีดเย็นแล้วผ่านการรักษาเสถียรภาพ (stabilized) ใช้กับอัลลอยผสมแมกนีเซียมอย่าง 5083 เพื่อป้องกันการแข็งตัวเพิ่มขึ้นเองตามเวลา

O: อบอ่อนเต็มที่ (annealed) นิ่มที่สุด ขึ้นรูปง่ายที่สุด แต่แข็งแรงต่ำสุด

เกรดที่ LMS มีสต๊อก

• อลูมิเนียม 6063 T5 (ซีรีส์ 6xxx): โปรไฟล์อัดขึ้นรูป งานก่อสร้างและสถาปัตยกรรม — ดูหน้าสินค้า
• อลูมิเนียมอัลลอย 5083 (ซีรีส์ 5xxx): งานทางทะเล ถังแรงดัน โครงสร้างที่ต้องเชื่อม — ดูหน้าสินค้า
• อลูมิเนียมอัลลอย 7075 (ซีรีส์ 7xxx): งานที่ต้องการความแข็งแรงสูงสุด อากาศยาน ยานยนต์สมรรถนะสูง — ดูหน้าสินค้า

คำถามที่พบบ่อย

อลูมิเนียมอัลลอยคืออะไร

• คือโลหะผสมที่มีอะลูมิเนียมเป็นธาตุหลัก ผสมกับธาตุอื่น (เช่น แมกนีเซียม สังกะสี ทองแดง ซิลิกอน) เพื่อเพิ่มความแข็งแรง ความทนกัดกร่อน หรือคุณสมบัติเฉพาะทางที่อะลูมิเนียมบริสุทธิ์ไม่มี แบ่งเป็นซีรีส์ 1xxx ถึง 8xxx ตามธาตุผสมหลัก

เกรดอลูมิเนียมกับอัลลอยอลูมิเนียมต่างกันไหม

• ไม่ต่างกัน เป็นคำพ้องที่ใช้เรียกสิ่งเดียวกัน “เกรด” มักหมายถึงตัวเลข 4 หลักที่ระบุอัลลอยเฉพาะ (เช่น 6063) ส่วน “อัลลอย” คือคำเรียกโลหะผสมโดยรวม

6063 5083 และ 7075 ต่างกันยังไงโดยสรุป

• 6063 (ซีรีส์ 6xxx) เน้นอัดขึ้นรูปง่ายและงานสถาปัตยกรรม 5083 (ซีรีส์ 5xxx) เน้นทนกัดกร่อนน้ำทะเลและเชื่อมง่าย ส่วน 7075 (ซีรีส์ 7xxx) เน้นความแข็งแรงสูงสุดสำหรับงานอากาศยานและสมรรถนะสูง

ซื้ออลูมิเนียมต้องดูอะไรนอกจากเลขเกรด

• ต้องดู temper ควบคู่ไปด้วยเสมอ (เช่น 6063-T5, 5083-H116) เพราะ temper กำหนดความแข็งแรงจริงของชิ้นงาน อัลลอยเดียวกันแต่ temper ต่างกันมีคุณสมบัติต่างกันมาก

เพราะท่านมิได้เพียงแค่ “ซื้อ” โลหะ แต่ท่านซื้อข้อมูลจําเพาะ ประสิทธิภาพ และคุณสมบัติต่างๆ ที่ได้กล้างอ้างไว้

ที่ LMS เรารับประกันว่า อลูมิเนียม ที่เราจัดส่งตรงนั้น มีคุณภาพตามมาตราฐานทั้งหมด LMS มีใบรับรองการทดสอบวัสดุโดยละเอียด (MTCs) หรือใบเซอร์เป็นเครื่องยืนยันให้กับลูกค้า ซึ่งสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ เพราะเราเป็นผู้นำเข้าจากโรงงานคุณภาพโดยตรง เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้ใช้งาน และลดความวุ่นวายให้กับผู้จัดซื้อ เพราะสินค้าของ LMS มีคุณภาพถูกต้องตามมาตราฐานที่ได้กำหนดไว้

อย่างไรก็ดี ทาง LMS แนะนำให้ผู้ซื้อตรวจสอบใบเซอร์ (Inspection Certificate) ให้ละเอียดทุกครั้ง เพื่อให้ตรงกับเนื้องานที่ได้รับมอบหมาย

ที่ LMS ไม่ว่าจะเป็น สแตนเลส ที่ทนทานและไม่เป็นสนิม, ทองเหลือง และ บูชทองเหลืองลายเสือ ที่ขึ้นชื่อด้านความแข็งแรง, ทองแดง และ ทองแดงแข็ง (ทองแดงอาร์ค) ที่เหมาะสำหรับงานไฟฟ้า, รวมถึง อลูมิเนียม และ อลูมิเนียมอัลลอย ที่น้ำหนักเบาแต่คงทน ตลอดจน ตะกั่ว สำหรับงานอุตสาหกรรมเฉพาะด้าน ทุกสินค้าของเราคัดสรรอย่างพิถีพิถันเพื่อให้ได้คุณภาพสูงสุด

และนี่คือคู่มือครบจบ — ONE-PAGE KNOWLEDGE — สำหรับมือใหม่ และมืออาชีพ

คิดถึงคุณภาพ คิดถึงลิ้มเม้งเส็ง

โทรด่วนหาเรา: 022335148 / เพิ่มเพื่อน LINE: https://lin.ee/Gc93w03b

แหล่งอ้างอิง (References)

• The Aluminum Association. (2015/2020). Aluminum Standards and Data / International Alloy Designation System. https://www.aluminum.org/
• NIST Materials Data. Chapter 2 — Aluminum Alloy and Temper Designation Systems. https://materialsdata.nist.gov/bitstream/handle/11115/184/Al%20Alloy%20and%20Temper%20Designation.pdf
• NIST Materials Data. Chapter 3 — Understanding Wrought and Cast Aluminum Alloy Designations. https://materialsdata.nist.gov/bitstream/handle/11115/185/Understanding%20Waught%20and%20Cast%20Al%20Alloy%20Designations.pdf
• Metal Supermarkets. (n.d.). The Aluminum Numbering System. https://www.metalsupermarkets.com/aluminum-numbering-system/
• LMS. (n.d.). อลูมิเนียม 6063 T5 (product page). https://limmengseng.com/product-portfolio/al6063/
• LMS. (n.d.). อลูมิเนียมอัลลอย 5083 (product page). https://limmengseng.com/product-portfolio/aa5083/
• LMS. (n.d.). อลูมิเนียมอัลลอย 7075 (product page). https://limmengseng.com/product-portfolio/aa7075/